Εμφάνιση αναρτήσεων με ετικέτα ω. Εμφάνιση όλων των αναρτήσεων
Εμφάνιση αναρτήσεων με ετικέτα ω. Εμφάνιση όλων των αναρτήσεων

Πέμπτη 22 Σεπτεμβρίου 2016

Καταρράκτες του Σκρα και Σμαραγδένια λίμνη


Οι καταρράκτες του Σκρα και η μικρή «Σμαραγδένια λίμνη» που δημιουργούν βρίσκονται στα βορειοδυτικά του νομού Κιλκίς, λίγα χιλιόμετρα από τα σύνορα με την Π.Γ.Δ.Μ., στους βορειοανατολικούς πρόποδες του Πάικου.

Πολύ κοντά βρίσκεται το ομώνυμο διάσελο, ανάμεσα στους ορεινούς όγκους του Πάικου και της Τζένας, όπου έγινε η διάσημη μάχη του Σκρα, μία από τις σημαντικότερες μάχες του Α’ Παγκοσμίου Πολέμου. Στα βόρεια συναντά κανείς και το ομώνυμο χωριό Σκρα που πήρε το όνομα του από την κοντινή κορυφή Σκρα ντι Λέγκεν (Λίκνο εκ Βράχων στα βλάχικα).




Για να πάτε στην περιοχή παίρνετε το δρόμο από Θεσσαλονίκη για το Πολύκαστρο. Πρώτα, βγαίνετε λοιπόν στην Εθνική οδό για Αθήνα, στρίβετε δεξιά στον κόμβο για τους Ευζώνους και ακολουθείτε τον τεράστιο και ήσυχο δρόμο όλο ευθεία μέχρι την έξοδο για Πολύκαστρο. Ακολουθώντας τον δρόμο για το Πολύκαστρο φτάνετε σε μια διχάλα που χαρακτηριστικά έχει ένα χάρτη στην μέση και ένα σχολείο στα αριστερά.Ακολουθείστε τον αριστερό δρόμο προς την Αξιούπολη. Όταν φτάσετε στην πόλη της Αξιούπολης ακολουθείστε τον κεντρικό δρόμο μέχρι την πλατεία με τη μεγάλη ταμπέλα με τα πολλά χωριά. Πάρτε το δρόμο προς Κούπα, Φανό. Όταν θα συναντήσετε αριστερά ένα δρόμο για Πήγη – Μεταλλεία εσείς συνεχίζετε ευθεία για Φανό. Στον Φανό θα συναντήσετε μια ταμπέλα που θα λέει αριστερά για Σκρα.


Αφού βγείτε από το Σκρα προχωρείστε προς Αρχάγγελο (θα δείτε τη σχετική ταμπέλα). Στην επόμενη διχάλα κάντε αριστερά για το χωριό Κούπα. Από εκεί και πέρα θα βρείτε τις απαραίτητες πινακίδες που θα σας κατευθύνουν στον κατηφορικό δρόμο στα αριστερά που πάει στη Σμαραγδένια λίμνη.

Αφήνετε το αυτοκίνητο στο χώρο στάθμευσης που υπάρχει πριν το μονοπάτι το οποίο κατεβαίνει κανείς με τα πόδια για να φτάσει στους περίφημους καταρράκτες.





Αυτό που αντικρίζει ο επισκέπτης είναι ένα υπέροχο τοπίο με τρεχούμενα νερά και πλούσια βλάστηση, ενώ σε διάφορα σημεία υπάρχουν ξύλινα τραπέζια για πικ-νικ. Εξερευνήστε την περιοχή, είναι πραγματικά ένας επίγειος παράδεισος. Εάν επισκεφτείτε την περιοχή καλοκαίρι, μπορείτε να τολμήσετε – αν αντέχετε το παγωμένο νερό!- μια σύντομη αλλά αναζωογονητική βουτιά.


Γνωστοί και σαν καταρράκτες Κούπας, από το κοντινό χωριό, το μικρό οικοσύστημα έχει δημιουργηθεί, μέσα σε ένα μεικτό δάσος φυλλοβόλων, από το ρέμα Κοτζά-Ντερέ, το οποίο καταλήγει τον Αξιό. Στο σημείο που βρίσκονται οι καταρράκτες κυριαρχεί ο ασβεστόλιθος και το ρέμα με τα χρόνια έχει σμιλέψει την πέτρα διαμορφώνοντας το όμορφο  τοπίο. Στο σημείο που το ρέμα συναντά τη Σμαραγένια λίμνη, τα νερά πέφτουν από τα έξι μέτρα, σχηματίζοντας από πίσω τους μια μικρή σπηλιά, με λεπτούς σταλακτίτες να κρέμονται από την οροφή του βράχου. Η μικρή λίμνη, με βάθος περίπου τέσσερα μέτρα, οφείλει τα γαλαζοπράσινα νερά της σε απολιθωμένους οργανισμούς που βρίσκονται στο πυθμένα της.





Η βλάστηση στη περιοχή είναι ιδιαίτερα πυκνή και αποτελείται από ένα μεικτό δάσος που είναι πλούσιο σε διαφορετικά είδη. Τα δέντρα που συναντά κανείς δίπλα και κοντά στο ποτάμι είναι πλατάνια, σκλήθρα, γαύροι, οξιές, βελανιδιές, κρανιές, καρυδιές, καστανιές, φουντουκιές, κ.ά. Κισσοί, δάφνες, κουφοξυλιές, κλιματσίδες, αρκουδόβατοι φυτρώνουν ανάμεσα σε πολλά λουλούδια.

Η ορνιθοπανίδα περιλαμβάνει πολλά είδη των δασών και των ορεινών ποταμών. Από τα αρπακτικά ξεχωρίζουν οι σφηκιάρηδες, οι γερακίνες, τα ξεφτέρια, τα διπλοσάινα, τα σαΐνια, οι χουχουριστές και οι μπούφοι. Τα πιο χαρακτηριστικά πουλιά που τρέφονται από μικροοργανισμούς κοντά στα νερά είναι οι νεροκότσυφες, οι κιτρινοσουσουράδες και οι σταχτοσουσουράδες, ενώ μέσα στη πυκνή βλάστηση πολλά ακόμα πουλιά βρίσκουν προστασία, όπως δεντροτσοπανάκοι, αηδόνια, κοκκινότσιχλες, τσίχλες, μπεκάτσες, κούκοι, καλόγεροι, γαλαζοπαπαδίτσες, αιγίθαλοι, πράσινοι δρυοκολάπτες, πευκοδρυοκολάπτες, τρυποφράχτες, θαμνοψάλτες, κοκκινολαίμηδες, μαυροσκούφηδες, κ.ά.



Από την ερπετοπανίδα ξεχωρίζουν τα εξής είδη: σαλαμάνδρες, φρύνοι, κιτρινομπομπίνες, γραικοβάτραχοι, δεντροβάτραχοι, βαλκανοβάτραχοι, μεσογειακές χελώνες, κονάκια, πρασινόσαυρες, γιατρόφιδα, νερόφιδα, σαΐτες και οχιές. Στους γύρω λόφους ζούνε λύκοι, τσακάλια και ζαρκάδια. Κοντά στο ρέμα Κοτζά-Ντερέ υπάρχουν βίδρες, ενώ η πανίδα συμπληρώνεται από αλεπούδες, αγριογούρουνα, ασβούς, κουνάβια, νυφίτσες, λαγούς, σκαντζόχοιρους, δασομυωξούς και διάφορες νυχτερίδες.

Σάββατο 21 Νοεμβρίου 2015

Οι Κήποι του Πασά



Ένα από τα πιο παράξενα μνημεία της Θεσσαλονίκης, που αποπνέουν μία μυστηριακή ατμόσφαιρα σε όποιον το επισκεφθεί από κοντά, είναι οι Ιστορικοί κήποι του Πασά, στο κέντρο της πόλης. Σε κοντινή απόσταση από τα Κάστρα, πίσω από το νοσοκομείο “Άγιος Δημήτριος”, οι Κήποι του Πασά, εντυπωσιάζουν με την ιδιόρρυθμη αρχιτεκτονική τους. Ίσως πολλοί να μην γνωρίζουν καν την ύπαρξή τους, καθώς πρόκειται για μία περιφραγμένη έκταση εκτός των ανατολικών τειχών της πόλης. Η σημερινή εικόνα του μνημείου δεν θυμίζει σε τίποτα την αίγλη που απέπνεε αυτή η φανταστική αρχιτεκτονική των αρχών του 20ου αιώνα.

Οι επικλινείς Κήποι του Πασά χτίστηκαν το 1904 και μέχρι σήμερα ανήκουν στον χώρο του νοσοκομείου. Πρόκειται για ένα μεγάλο οικόπεδο, μέσα στο οποίο υπάρχει μία μικρή ομάδα κτισμάτων που προορίζονταν για τη διακόσμηση του κήπου. Σε μία έκταση 1000 τ.μ σήμερα διασώζονται λίγα μόνο κτίσματα, τα οποία βρίσκονται διάσπαρτα στο χώρο. Τα κτίσματα αυτά αποτελούνται από ένα συντριβάνι, μία σήραγγα γύρω από αυτό, μία στέρνα που εξυπηρετούσε στη συγκέντρωση του νερού, καθώς και μία χαμηλή πύλη η οποία οδηγεί σε υπόγειο χώρο και ένα υπερυψωμένο καθιστικό.



Η μεγάλη αυτή ελεύθερη έκταση περικλείστηκε από ψηλό περίβολο, φυτεύτηκαν πεύκα, ενώ σε ένα τμήμα της οργανώθηκε ένα καθιστικό με σιντριβάνια, βρύσες και άλλα διακοσμητικά στοιχεία προκειμένου να χαρίσουν δροσιά και ευχαρίστηση στον επισκέπτη, σε συνδυασμό και με τη θαυμάσια θέα στην πόλη.

Η ονομασία η οποία δόθηκε στους Κήπους του Πασά, δεν αναφέρεται σε συγκεκριμένο πρόσωπο ενώ σύμφωνα με εντοιχισμένη επιγραφή που βρέθηκε στον χώρο, η δημιουργία τους χρονολογείται το 1904. Αποτελούν δείγμα “φανταστικής αρχιτεκτονικής”, σε ελεύθερο χώρο και αποτελούν ένα μοναδικό ολοκληρωμένο δημιούργημα του αρχιτεκτονικού αυτού ρεύματος στη Θεσσαλονίκη. Ο αρχιτέκτονας ή οι αρχιτέκτονες που κατασκεύασαν τους Κήπους του Πασά ήταν ανώνυμοι και θέλησαν να ακολουθήσουν τη μέθοδο της λεγόμενης “φανταστικής αρχιτεκτονικής”, η οποία χαρακτηρίζεται από πλήρη ελευθερία στη σύνθεση και στον συνδυασμό των υλικών. Στον ίδιο τύπο αρχιτεκτονικής, εντάσσονται έργα του Antoni Gaudi και ειδικά το πάρκο Guell (1900-1914), το οποίο σύμφωνα με αναφορές παρουσιάζει σημαντικές ομοιότητες με τους Κήπους του Πασά στην ελευθερία και την οργανικότητα των μορφών.





Οι αρχές του 20ου αιώνα, ήταν μία εποχή όπου η Υψηλή Πύλη, στα πλαίσια που κατέβαλε για να εκσυγχρονίσει το Οθωμανικό κράτος, έκανε διάφορα δημόσια έργα, χαράσσονταν νέοι εμπορικοί δρόμοι ενώ κατασκευάζονταν δημόσια κτίρια σε εκλεκτικιστικό ρυθμό. Την εποχή εκείνη, οι Κήποι του Πασά ήταν γνωστοί στους κατοίκους της Θεσσαλονίκης, οι οποίοι θέλησαν να δώσουν μία ποιητική ονομασία στο μνημείο, ωστόσο η ονομασία αυτή δεν συνδέεται με την πραγματικότητα. Ο λόγος είναι ότι δεν έχει υπάρξει καμία αναφορά, έως σήμερα, με κάποια κατοικία ή με κάποιον Τούρκο αξιωματούχο. Έτσι, είναι σχεδόν βέβαιο πως κτίστηκαν από την αρχή για να αποτελέσουν τον κήπο του νοσοκομείου. Αρχικά το νοσοκομείο λεγόταν Χαμιδιέ, αργότερα Ξενών, στη συνέχεια πήρε την ονομασία Δημοτικόν και τέλος ονομάστηκε Άγιος Δημήτριος, όπου και παραμένει έως σήμερα.

Ακόμα και σήμερα, οι Κήποι του Πασά, παραμένουν ένα απομονωμένο και εκκεντρικό μνημείο, αξίζει όμως μία επίσκεψη στο μυστηριακό αυτό τόπο, ο οποίος σε πολλούς εξακολουθεί να είναι άγνωστος. Το σίγουρο είναι πως θα προσφέρουν στον επισκέπτη μία ξεχωριστή εμπειρία.

 

Δευτέρα 9 Νοεμβρίου 2015

Ιερά Μονή Παναγίας Εικοσιφοίνισσας


Η Μονή Εικοσιφοινίσσης βρίσκεται σε υψόμετρο 753 μέτρων, στη βόρεια πλευρά του όρους Παγγαίου. Βρίσκεται στο δρόμο Σερρών-Καβάλας, στα όρια των δύο Νομών. Διοικητικά ανήκει στο Νομό Σερρών, αλλά εκκλησιαστικά υπάγεται στην Ιερά Μητρόπολη Δράμας.

Η ίδρυση της Ιεράς Μονής
Η ίδρυση της Μονής ανάγεται στα χρόνια του επισκόπου Φιλίππων Σώζοντος, ο οποίος έλαβε μέρος στη Δ΄ Οικουμενική Σύνοδο της Χαλκηδόνας (451 μ.Χ.). Κατά την παράδοση, ο επίσκοπος Σώζων ίδρυσε, περί το 450 μ.Χ., ναό και μοναστικό οικισμό στη θέση Βίγλα, πλησίον της Μονής. Ο μοναστικός οικισμός αυτός εγκαταλείφθηκε με την πάροδο των ετών και η Μονή ιδρύθηκε ουσιαστικά από τον Άγιο Γερμανό, τον 8ο αιώνα.
 

Το όνομα της της Μονής
Για το όνομα της Μονής υπάρχουν τρεις εκδοχές:
  1. Ο κτήτωρ της Μονής, άγιος Γερμανός, βρισκόταν σε ένα μέρος, μια μικρή όαση έξω από την ι. Μονή του Τιμίου Προδρόμου στους Αγίους Τόπους, όπου είχε είκοσι (20) φοίνικες, εκεί έλαβε εντολή από τον άγγελο της Θεοτόκου για την ανέγερση της Μονής και σε ανάμνηση της τοποθεσίας την ονόμασε «Παναγία η Εικοσιφοίνισσα».
  2. Ο γνωστός στιχουργός του 18ου αιώνα Καισάριος Δαπόντες την ονομάζει «Κοσσσυφινίτσα», γιατί κατά την παράδοση, ένας κόσσυφος (κοτσύφι) οδήγησε τον άγιο Γερμανό στο σημείο όπου αναβλύζει το Αγίασμα μέχρι και σήμερα κάτω από το παρεκκλήσιο της Αγ. Βαρβάρας.
Ο ηγούμενος της Μονής Χρύσανθος το (1782) αναφέρει ότι ενώ ο άγιος Γερμανός, μετά την ανέγερση του μοναστηριού, αναζητούσε κατάλληλη σανίδα για να γίνει η εικόνα της Θεοτόκου. Εκείνη με θαυματουργικό τρόπο του πρόσφερε την μέχρι και σήμερα σωζόμενη εικόνα Της, που άστραφτε κι εξέπεμπε «φοινικούν», δηλαδή κοκκινωπό, φως. Απ’ αυτό επικράτησε ο όρος «Εικοσιφοίνισσα» (εικών φοίνισσα – Εικοσιφίνισσα).


Ο κτίτορας της Μονής
Κατά την παράδοση, ο Άγιος Γερμανός, αφού μόνασε στην Ιερά Μονή του Τιμίου Προδρόμου, στον Ιορδάνη ποταμό, εγκατέλειψε την Παλαιστίνη και με όραμα ήρθε στη θέση Βίγλα του Παγγαίου περί το 718. Εκεί ανακάλυψε τα ερείπια των παλαιών κτισμάτων που είχε χτίσει ο Σώζων. Ξεκίνησε να ανεγείρει νέα Μονή, αλλά τα χρήματα που είχε συγκεντρώσει για την ανέγερση της Μονής δεν επαρκούσαν για να εξοφλήσει τους τεχνίτες, με αποτέλεσμα αυτοί να τον οδηγήσουν αιμόφυρτο στη Δράμα για να δικαστεί. Στο δρόμο συνάντησαν τον πληγωμένο Άγιο οι Κωνσταντινουπολίτες αξιωματούχοι Νικόλαος και Νεόφυτος, οι οποίοι μετέβαιναν στη Σερβία ως απεσταλμένοι του Αυτοκράτορα Βασιλείου Α΄ του Μακεδόνα. Αυτοί εξόφλησαν τους τεχνίτες και ελευθέρωσαν τον Άγιο, ενώ αργότερα πούλησαν και οι ίδιοι την περιουσία τους και μόνασαν στη Μονή, κοντά στον Άγιο Γερμανό.

Η νεότερη ιστορία της Μονής
Για αρκετούς αιώνες η ιστορία της Μονής Εικοσιφοινίσσης είναι άγνωστη. Αρχαιολογικές ενδείξεις οδηγούν στο συμπέρασμα ότι κατά τον 11ο αιώνα κτίστηκε ξανά το Καθολικό της Μονής. Η Μονή έγινε Σταυροπηγιακή με σιγίλια των Πατριαρχών Συμεών Τραπεζούντιου και Μαξίμου Γ΄, εξαρτήθηκε δηλαδή απευθείας από τον Οικουμενικό Πατριάρχη.

Η Μονή έζησε νέα εποχή ακμής όταν το 1472 σε αυτή εγκαταβίωσε ο παραιτηθείς Οικουμενικός Πατριάρχης Διονύσιος Α΄, ο οποίος με τη δράση και την περιουσία του της έδωσε πνοή ζωής. Για το λόγο αυτό ονομάστηκε δεύτερος κτίτορας της Μονής και η Εκκλησία τον ανακήρυξε Άγιο. Πατριαρχικά σιγίλια υπέρ της Μονής εξέδωσαν οι Οικουμενικοί Πατριάρχες: Ιερεμίας Α΄ (1544), Μητροφάνης Γ΄ (1567) και Ιερεμίας Β΄ ο Τρανός (1573). Το 1610 επισκέφθηκε τη Μονή ο Μητροπολίτης Μυρέων Ματθαίος, ο οποίος συνέγραψε τον Παρακλητικό Κανόνα της Παναγίας Αχειροποιήτου. Το 1798, μετά την πρώτη του Πατριαρχία, έμεινε ως εξόριστος στη Μονή ο μετέπειτα Εθνομάρτυρας και άγιος Πατριάρχης Γρηγόριος Ε΄.

Κατά την Τουρκοκρατία, η συμβολή της Μονής στη διατήρηση της Ορθοδοξίας και του Ελληνισμού υπήρξε ανεκτίμητη, ενώ κατά την ιστορική της διαδρομή καταστράφηκε πολλές φορές από Τούρκους και Βούλγαρους επιδρομείς. Στις 25 Αυγούστου 1507, οι Τούρκοι έσφαξαν 172 μοναχούς[5] της Μονής, διότι είχαν ενοχληθεί από τη δράση τους υπέρ της διατήρησης της ελληνικότητας του πληθυσμού της περιοχής. Τρία χρόνια μετά, 10 μοναχοί από την Ιερά Μονή Βατοπαιδίου Αγίου Όρους, ήλθαν στη Μονή για να την ανασυστήσουν.

Κατά την εποχή της Επανάστασης του 1821, η Μονή είχε καταστεί πνευματικό και εθνικό κέντρο της Ανατολικής Μακεδονίας και οι ηγούμενοί της είχαν στενή συνεργασία με τους ηγέτες της επαναστάσεως (Νίκος Τσάρας, Εμμανουήλ Παπάς) στη Βόρεια Ελλάδα. Η Μονή έπαθε σοβαρές ζημιές από σεισμό του 1829, αποτεφρώθηκε το 1854 και το 1864 επιδημία πανώλης αποδεκάτισε την αδελφότητά της. Μέχρι το 1843 λειτουργούσε εκεί σχολή, ονομαζόμενη Των Κοινών Γραμμάτων ή Ελληνική Σχολή, ενώ στις αρχές του 20ου αιώνα και λίγες δεκαετίες λειτούργησε και Γεωργική Σχολή με 3 γεωπόνους.

Ο Άγιος Προκόπιος μετέπειτα Μητροπολίτης Ικονίου, μετέβη στη Μονή το 1898 (τότε επίσκοπος Αμφιπόλεως) ως έξαρχος του Οικουμενικού Πατριαρχείου, με σκοπό την αποκατάσταση της ενότητας και της ειρήνης μεταξύ της μοναστικής αδελφότητας. Ο ίδιος αργότερα εξελέγη μητροπολίτης Ικονίου και μαρτύρησε το 1923 στη Μικρά Ασία.

Ο Άγιος Χρυσόστομος Μητροπολίτης Δράμας, μετέπειτα Σμύρνης όπου και μαρτύρησε, μερίμνησε ιδιαίτερα για την ηθική και υλική ενίσχυση της Ιεράς Μονής κατά την αρχιερατεία του στην Ιερά Μητρόπολη Δράμας που διήρκησε από το 1902 έως το 1910.







Στο σκευοφυλάκειο της Μονής ήταν αποθησαυρισμένα πολλά και σημαντικά κειμήλια, ενώ ιδιαίτερα αξιόλογη ήταν η βιβλιοθήκη της, η οποία πριν την καταστροφή από τους Βούλγαρους το 1917 αριθμούσε 1300 τόμους βιβλίων, από τα οποία τα 400 ήταν χειρόγραφες μεμβράνες. Τη Μεγάλη Δευτέρα 27 Μαρτίου 1917, ο Βούλγαρος κομιτατζής Πανίτσας, άρπαξε τα περισσότερα κειμήλια και τα μετέφερε στη Βουλγαρία, όπου φυλάσσονται μέχρι σήμερα στο Εθνικό Ιστορικό Μουσείο Σόφιας. Τον Ιούνιο του ιδίου έτους Βούλγαροι στρατιώτες ανάγκασαν τους μοναχούς να εγκαταλείψουν το Μοναστήρι. Το 1923 ο Διευθυντής του Βυζαντινού Μουσείου Αθηνών, καθηγητής Βυζαντινής Αρχαιολογίας Γεώργιος Σωτηρίου μετέβη στη Σόφια, για να ζητήσει την επιστροφή των κλαπέντων αντικειμένων (907 ιερά λατρευτικά αντικείμενα, 430 χειρόγραφους κώδικες, 467 αρχέτυπα, κ.ά.), αλλά επεστράφησαν μόνον 7. Στις 12 Ιουλίου 1943, οι Βούλγαροι σύμμαχοι των γερμανικών αρχών Κατοχής έβαλαν φωτιά και έκαψαν όλη τη Μονή. Ο τελευταίος ηγούμενος της Ιεράς ανδρώας Μονής Παναγίας Εικοσιφοινίσσης ήταν ο ιερομόναχος Γρηγόριος Κατσιβάκης, το 1956. Μετά το τέλος του Πολέμου προσπάθησε να κτίσει το Ηγουμενείο και ένα μικρό ξενώνα, ενώ το κύριο βάρος της εκ νέου ανοικοδόμησης και εγκαταβίωσης της Μονής ανέλαβε ο μακαριστός Μητροπολίτης Δράμας Διονύσιος (Κυρατσός), ο οποίος από το 1965 μέχρι και το θάνατό του μεριμνούσε προσωπικά για το ιστορικό αυτό μοναστικό καθίδρυμα.


Το κτηριακό συγκρότημα της Μονής
Ολόκληρη η Μονή περιβάλλεται από ψηλό τείχος και στο κέντρο της βρίσκεται ο ναός των Εισοδίων της Θεοτόκου. Στο πρώτο και κύριο μέρος της Μονής βρίσκεται το καθολικό, το οποίο είναι το παλαιότερο κτίσμα της, το Ηγουμενείο, τα κελλιά των μοναζουσών, το αρχονταρίκι, το παρεκλήσσιο της Αγίας Βαρβάρας με το αγίασμα, το μουσείο, η τράπεζα και τα εργαστήρια κεντητικής και αγιογραφίας. Στο δεύτερο μέρος των κτηριακών εγκαταστάσεων της Μονής περιλαμβάνονται τα τρία κτήρια των ξενώνων, το πρεσβυτέριο για το λειτουργό Ιερέα της Μονής και το παρεκλήσσιο της Ζωοδόχου Πηγής.

Το καθολικό της Μονής
Το Καθολικό τιμάται στα Εισόδεια της Θεοτόκου. Ο ρυθμός του είναι σταυροειδής τρουλαίος σύνθετος τετρακίονος. Αποτελείται από τον εξωνάρθηκα, τον εσωνάρθηκα και τον κυρίως ναό. Οι τρούλοι του καθολικού στηρίζονται σε 4 μαρμάρινους κίονες. Η περίτεχνη λιθόγλυπτη κυρίως είσοδος του καθολικού κατασκευάσθηκε το 1838. Ο εξωνάρθηκας είναι ολόκληρος αγιογραφημένος και απεικονίζει ολόσωμους τους κτίτορες. Το τέμπλο του Καθολικού είναι βαρύτιμο ξυλόγλυπτο, κατασκευάσθηκε από Χιώτες τεχνίτες και χρειάστηκαν 22 χρόνια (1781 – 1803) για να ολοκληρωθεί. Ξυλόγλυπτο επίσης είναι το προσκυνητάρι της Παναγίας και ο δεσποτικός Θρόνος. Στο δεξιό μέρος του Καθολικού υπάρχει προθήκη, μέσα στην οποία υπάρχουν αργυρές λειψανοθήκες, στις οποίες φυλάσσονται δεκάδες ιερά λείψανα.

Η Μονή σήμερα
Σήμερα η Μονή είναι γυναικεία και αριθμεί 25 Μοναχές. Πανηγυρίζει τη μνήμη του πρώτου κτίτορά της Αγίου Γερμανού και των δύο Κωνσταντινουπολιτών αξιωματούχων Νικολάου και Νεοφύτου, στις 22 Νοεμβρίου και την επομένη ημέρα τη μνήμη του δεύτερου κτίτορά της, Αγίου Διονυσίου, Πατριάρχου Κωνσταντινουπόλεως. Γιορτάζει επίσης στις 15 Αυγούστου, στη μνήμη της Παναγίας, στις 14 Σεπτεμβρίου, στη μνήμη της Υψώσεως του Τιμίου Σταυρού και στις 21 Νοεμβρίου, στη μνήμη των Εισοδίων της Θεοτόκου. Πλήθος είναι οι πιστοί που έρχονται να προσκυνήσουν την «αχειροποίητο εικόνα της Θεοτόκου» και να ηρεμήσουν μέσα στο γαλήνιο περιβάλλον της. Μπροστά από τη Μονή υπάρχει το μνημείο των 172 Μοναχών που έσφαξαν οι Τούρκοι το 1507.

Σάββατο 7 Νοεμβρίου 2015

Λευκός Πύργος


Ο Λευκός Πύργος της Θεσσαλονίκης είναι οχυρωματικό έργο οθωμανικής κατασκευής του 15ου αιώνα (χτίστηκε πιθανόν μεταξύ 1450-70). Σήμερα θεωρείται χαρακτηριστικό μνημείο της Θεσσαλονίκης και είναι ό,τι έχει σωθεί από την κατεδαφισμένη οθωμανική οχύρωση της πόλης. Η σημερινή μορφή του πύργου αντικατέστησε βυζαντινή οχύρωση του 12ου αιώνα, για να χρησιμοποιηθεί στη συνέχεια ως κατάλυμα φρουράς Γενίτσαρων και ως φυλακή θανατοποινιτών. Σήμερα λειτουργεί ως μουσείο και είναι ένα από τα πιο γνωστά κτίσματα-σύμβολα πόλεων στην Ελλάδα. Έχει 6 ορόφους, 34 μέτρα ύψος και 70 μέτρα περίμετρο.

Ονομασίες
Στην αρχή ονομαζόταν Πύργος του Λέοντος, όπως αναφέρει τουρκική επιγραφή του 1535-1536, η οποία υπήρχε στην είσοδό του εξωτερικού περιβόλου (τώρα κατεδαφισμένος) και η οποία μάλλον αναφερόταν στη χρονολογία κατασκευής του περιβόλου. Από τον 17ο αιώνα και μετά ονομαζόταν ανεπίσημα Φρούριο της Καλαμαριάς/Kelemeriye Kal’asi και Πύργος των Γενιτσάρων. Μετά την διάλυση του τάγματος των Γενιτσάρων το 1826 αποκτά το όνομα Kanli-Kule, δηλαδή Πύργος του Αίματος λόγω των σφαγών των Γενιτσάρων. Το όνομα διατηρείται και μετά το 1826 λόγω της λειτουργίας του ως φυλακή μελλοθανάτων βαρυποινιτών και τόπο βασανιστηρίων, οι οποίοι συχνά εκτελούνταν από τους Γενιτσάρους γεμίζοντας με αίμα τους τοίχους. Το σύγχρονο όνομά του φαίνεται να το πήρε όταν ένας Εβραίος κατάδικος, ο Nathan Guidili, τον ασβέστωσε με αντάλλαγμα την ελευθερία του, το 1891. Μέχρι το 1912 ο χριστιανικός πληθυσμός συνεχίζει να τον αναφέρει Kanli-Kule[, ενώ ο εβραϊκός υιοθετεί το Torre Blanca, που υιοθετούν και οι Τούρκοι ως Beyaz-Kule, δηλαδή Λευκός Πύργος. Άλλη εκδοχή, στηριγμένη στις έρευνες του Βασίλη Κ. Γούναρη πάνω σε βρετανικά αρχεία αναφέρει πως η σημερινή ονομασία του κτίσματος δόθηκε μεταξύ των ετών 1883 και 1884 μετά από απαίτηση του σουλτάνου Αβδούλ Χαμίτ Β΄ ή από πρωτοβουλία του βαλή της πόλης Γκαλίπ, ο οποίος για να πετύχει την αλλαγή του ονόματος επικαλέστηκε το όνομα του σουλτάνου. Σύμφωνα με τον γενικό πρόξενο της Σερβίας στο Λονδίνο, James George Cotton Minchin που επισκέφτηκε τη Θεσσαλονίκη το 1884 "όλοι οι ασπριστάδες της Θεσσαλονίκης δεν θα ξεπλύνουν το αθώο αίμα που χύθηκε εκεί".

Μέσω του αρχείου της τοπικής εφημερίδας της Θεσσαλονίκης ο Φάρος της Μακεδονίας, ο Γούναρης προσδιορίζει το άσπρισμα αλλά και τη μετονομασία του κτηρίου από Kanli-Kule σε Beyaz-Kule κατά το καλοκαίρι του 1883.

 Αναμνηστική φωτογραφία του δεύτερου μισού του 19ου αιώνα, επί οθωμανικής περιόδου
Ιστορία του Πύργου
Κατά την Τουρκοκρατία έγιναν προσθήκες και τροποποιήσεις στα τείχη της πόλης, στις οποίες εντάσσεται και ο Λευκός Πύργος, μαζί με το Επταπύργιο και τον Πύργο Τριγωνίου ( ο τελευταίος χρονολογείται κατά τον 16ο αιώνα ). Δεν είναι γνωστό πότε ακριβώς χτίστηκε, στη θέση προϋπάρχοντος βυζαντινού πύργου, ο οποίος συνέδεε το ανατολικό τμήμα της οχύρωσης της Θεσσαλονίκης (που σώζεται και σήμερα), με το θαλάσσιο (το οποίο κατεδαφίστηκε το 1867). Παλιότερα επικρατούσε η άποψη πως ήταν έργο των Βενετών αλλά πλέον η σύγχρονη ιστοριογραφία δέχεται το κτίσμα ως οθωμανικό. Κατά μία εκδοχή, η χρονολογία κατασκευής του μνημείου τοποθετείται περί το 1450 με 1470, λίγα χρόνια μετά την άλωση της Θεσσαλονίκης από τους Τούρκους (1430) και πρόκειται για ένα από τα πρωιμότερα δείγματα οθωμανικής οχυρωματικής που λαμβάνει υπόψη της το πυροβολικό.

Έχει διατυπωθεί η υπόθεση πως αρχιτέκτονας του Πύργου ήταν ο φημισμένος Μιμάρ Σινάν, βάσει της ομοιότητας με ανάλογο πύργο στην Αυλώνα της Αλβανίας ο οποίος κτίστηκε τη δεκαετία του 1530. Χρονολόγηση κορμών ξύλου που χρησιμοποιήθηκαν στο Λευκό Πύργο έδειξε ότι κόπηκαν το έτος 1535 αλλά υπάρχει η πιθανότητα οι κορμοί να χρησιμοποιήθηκαν σε εκτεταμένη επισκευή του μνημείου. Όλα αυτά δείχνουν τις δυσκολίες στη χρονολόγηση μνημείων της οθωμανικής στρατιωτικής αρχιτεκτονικής της εποχής της Αναγέννησης.

Γύρω από τον πύργο υπήρχε χαμηλός οκταγωνικός περίβολος (προτείχισμα) με τρεις επίσης οκταγωνικούς πύργους, το οποίο κατεδαφίστηκε στις αρχές του 20ου αι. Ο περίβολος αυτός χρησίμευε κυρίως για να προστατεύει τον Πύργο από τη θάλασσα αλλά θεωρείται πιθανή η χρήση του και για την τοποθέτηση βαρέων πυροβόλων τα οποία θα έλεγχαν την ακτογραμμή και το λιμάνι.

Ο Λευκός Πύργος της Θεσσαλονίκης το 1912.Το τείχος (περίβολος) που τον περιέβαλλε κατεδαφίστηκε το 1917.
Νεότερη χρήση
Το 1912 μετά την απελευθέρωση της Θεσσαλονίκης το μνημείο περιήλθε στην κυριότητα του ελληνικού δημοσίου και στην κορυφή του υψώθηκε η ελληνική σημαία με ιστό το κεντρικό κατάρτι, λάφυρο-τρόπαιο, από το βυθισμένο στον Θερμαϊκό, από το τορπιλλοβόλο Τ-11 του Νικολάου Βότση, τουρκικό θωρηκτό "Φετίχ-Μπουλέν". Το Ναυτικό, λόγω της καίριας θέσης της Θεσσαλονίκης και του Λευκού Πύργου, εγκατέστησε σταθμό ασυρμάτου τύπου σπινθήρα (spark transmitter) με κεραία τον ιστό της σημαίας του Λευκού Πύργου. Κατά τον Α΄ Παγκόσμιο Πόλεμο, ο Λευκός Πύργος στέγαζε το κέντρο διαβιβάσεων των Συμμάχων, ενώ το 1916 χρησιμοποίησαν έναν όροφό του για τη φύλαξη αρχαιοτήτων από αρχαιολογικές εργασίες στη ζώνη ευθύνης του βρετανικού εκστρατευτικού σώματος. Τα επόμενα χρόνια, μέχρι και το 1983, ο Λευκός Πύργος χρησιμοποιήθηκε ως χώρος εγκατάστασης της αεράμυνας της πόλης, ως εργαστήριο Μετεωρολογίας του Αριστοτελείου Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης και και ως έδρα των συστημάτων Ναυτοπροσκόπων της πόλης.Στις 25 Μαρτίου του 1927 ο πρωτοπόρος ραδιοφωνικός παραγωγός Χρίστος Τσιγγιρίδης (1877-1947) πραγματοποίησε την πρώτη του ραδιοφωνική εκπομπή με την κεραία του Ναυτικού που ήταν εγκατεστημένη στο κτήριο.

Από το 1983 έως το 1985 η η εφορία Βυζαντινών Αρχαιοτήτων συντήρησε και αναστήλωσε το, εσωτερικά αλλοιωμένο από τις επεμβάσεις που προκλήθηκαν από τις διάφορες χρήσεις των νεώτερων χρόνων, μνημείο και το διαμόρφωσε ενόψει των εορτασμών για τα 2500 από την ίδρυση της Θεσσαλονίκης σε εκθεσιακό χώρο με σκοπό να στεγάσει μια μόνιμη έκθεση αφιερωμένη στη βυζαντινή ιστορική περίοδο της πόλης.

Από το 1985 έως το 1994 λειτούργησε η μόνιμη έκθεση «Θεσσαλονίκη: Ιστορία και Τέχνη». Το 1994 άνοιξε το Μουσείο Βυζαντινού Πολιτισμού και τα εκθέματα άρχισαν να μεταφέρονται σταδιακά σε αυτό. Το 2001 παρουσιάστηκε στο Λευκό Πύργο η έκθεση «Καθημερινή ζωή στο Βυζάντιο» στο πλαίσιο του δικτύου τριών εκθέσεων με το γενικό τίτλο «Ώρες Βυζαντίου, Έργα και Ημέρες στο Βυζάντιο».

Το 2002 παρουσιάστηκε έκθεση έργων του ζωγράφου και συντηρητή αρχαιοτήτων Φώτη Ζαχαρίου με τον τίτλο «Άθως: Αποτυπώσεις και Μνήμες». Ανήκει διοικητικά στο Μουσείο Βυζαντινού Πολιτισμού και από το 2006 λειτουργεί μόνιμα ως Μουσείο Πόλης της Θεσσαλονίκης. Από το 2008 στεγάζει μόνιμη έκθεση αφιερωμένη στην ιστορική διαδρομή της πόλης από την ίδρυση της μέχρι τη σύγχρονη εποχή.

Διάδρομος στο εσωτερικό του Λευκού Πύργου

Δομικά χαρακτηριστικά του Λευκού Πύργου
Ο Λευκός Πύργος είναι κυλινδρική κατασκευή με ύψος 33,9 μέτρα και διάμετρο 22,7 μέτρα. Έχει έξι ορόφους, οι οποίοι επικοινωνούν με εσωτερικό κλιμακοστάσιο, το οποίο ελίσσεται κοχλιωτά και σε επαφή με τον εξωτερικό τοίχο. Με αυτό τον τρόπο, σε κάθε όροφο υπάρχει μια κεντρική κυκλική αίθουσα διαμέτρου 8,5 μέτρων, με την οποία επικοινωνούν μικρότερα τετράπλευρα δωμάτια, ανοιγμένα στο πάχος του εξωτερικού τοίχου. Ο έκτος όροφος έχει μόνο κεντρική αίθουσα και έξω από αυτήν ένα δώμα με θέα του τοπίου γύρω από τον πύργο. Η ύπαρξη τουαλετών, τζακιών και αγωγών καπνού υποδηλώνει πως ο πύργος προοριζόταν όχι μόνο ως αμυντικό έργο αλλά και για στρατιωτικό κατάλυμα.

Τρίτη 27 Οκτωβρίου 2015

Το πάρκο του Αριστοτέλη


Το πάρκο του Αριστοτέλη βρίσκεται στα Στάγειρα. στο άλσος που προϋπήρχε και η υπέροχη τοποθεσία επιλέχθηκε το 1956 για να φιλοξενήσει το επιβλητικό άγαλμα του Αριστοτέλη, έργο του γλύπτη Νικόλα, για να τιμηθεί ο μεγάλος φιλόσοφος ο οποίος γεννήθηκε στα Αρχαία Στάγειρα.

Τα πρωτότυπα διαδραστικά όργανα που φιλοξενούνται στο χώρο του άλσους τοποθετήθηκαν το 2003, με απόφαση της Δημοτικής Επιχείρησης Σταγείρων - Ακάνθου. Πρόκειται για πειραματικά όργανα που λειτουργούν βάσει των φυσικών νόμων οι οποίοι αναφέρονται στα συγγράμματα του Αριστοτέλη και ιδιαίτερα στο έργο του «Τα Φυσικά».

Το άλσος στα  χρόνια λειτουργίας του έχει γίνει αγαπημένος προορισμός για μεμονωμένους τουρίστες και σχολεία, αφού συνδυάζει φανταστικά την ψυχαγωγία με την εκπαίδευση..

Το πάρκο του Αριστοτέλη είναι ένα εξαιρετικό μέρος για να μάθουν για τις δραστηριότητες και διαδραστικά παιχνίδια. Όταν ο καιρός είναι καλός, μπορείτε να δείτε μερικά από τα μοναστήρια στο Άγιο Όρος, χρησιμοποιώντας τα τηλεσκόπια.

Ηλιακό ρολόι

Το οριζόντιο ηλιακό ρολόι δείχνει τον χρόνο στο σημείο που βρισκόμαστε. Η διαφορά με την επίσημη ώρα είναι 1:25 το καλοκαίρι και 0:25 τον χειμώνα. Μέσα από τις καμπύλες γραμμές, εκτός από την ώρα βλέπουμε ακόμη και τον μήνα που διανύουμε.

Φακός

Κάθε φωτόνιο (ποσό ενέργειας ακτινοβολίας) από μόνο του έχει ελάχιστη ενέργεια, όταν όμως όλα μαζί συγκεντρωθούν σε ένα σημείο η ενέργεια αυτή γίνεται πολύ μεγάλη

 Πυξίδα

Η φιλοσοφία δεν έχει τόπο, είναι παγκόσμια και κτήμα της ανθρωπότητας. Η αριστοτελική φιλοσοφία έχει φθάσει σε όλα τα μέρη του κόσμου και είναι αφετηρία της σύγχρονης επιστημονικής σκέψης.

Πεντάφωνο

Ανάλογα με το ειδικό βάρος και τη μάζα, από κάθε υλικό παράγεται με την κρούση διαφορετική ηχητική συχνότητα. Οι 5 γρανίτες ανταποκρίνονται στην κλίμακα του αρχαίου πενταφώνου.

 
Οπτικοί δίσκοι 

Όταν εικόνες περνούν με μεγάλη ταχύτητα από το ανθρώπινο μάτι δεν αντιλαμβανόμαστε τις εικόνες σαν διαφορετικές (βλ. Κινηματογράφος)

 
Εκκρεμές

Η ενέργεια του ενός συστήματος που ξεκινά την ταλάντωση μεταφέρεται λόγω σύζευξης στο άλλο σύστημα με αποτέλεσμα το πλάτος ταλάντωσης να μειώνεται στο πρώτο και να αυξάνεται στο επόμενο.

Υδροστρόβιλος

Η ενέργεια που δίνεται με την περιστροφή του μοχλού δημιουργεί την δίνη στο υγρό, όπως η περιστροφική κίνηση του αέρα δημιουργεί τον ανεμοστρόβιλο.

 
Σφαίρες αδράνειας

Μεταφορά ορμής κατά την κρούση των σφαιρών, όπου διατηρείται η ορμή που μεταφέρεται διαδοχικά σε κάθε μια μέχρι την τελευταία.

Παραβολικά κάτοπτρα

Τα μεταφερόμενα μέσω του αέρα ηχητικά κύματα ανακλώνται στο παραβολικό κάτοπτρο και η ενέργεια τους συγκεντρώνεται στο κέντρο. Κατά την ανάκλαση επαναλαμβάνεται το ίδιο φαινόμενο.

Τηλεσκόπια

Με τα τηλεσκόπια, μπορεί κανείς να απολαύσει καλύτερα την φανταστική από το Άλσος, θέα του κόλπου της Ιερισσού και της Αθωνικής χερσονήσου.

Τρίτη 13 Οκτωβρίου 2015

Οι καταρράκτες της Βαρβάρας


Η συμφωνία της φύσης περιλαμβάνει δύο απίθανους καταρράκτες και ολοκληρώνεται με τους ίταμους, τα σκλήθρα, τις φλαμουριές, τις οξιές, τις άγριες φουντουκιές που φυτρώνουν ολόγυρα, ενώ τα βράχια με τα έντονα χρώματα σχηματίζουν ένα είδος πύλης στα ψηλά.
Τόσο η τοποθεσία οσο και η αίσθηση ηρεμίας, γαλήνης και επαφής με το φυσικό στοιχείο σε κάνουν να νομίζεις ότι ανακάλυψες ένα κομμάτι του επι γης παραδείσου.

Αφήνοντας το αυτοκίνητο στο χώρο στάθμευσης και μπαίνοντας στην ρεματιά μπορείτε να δείτε δύο καταρρακτες, Το σημείο από παλιά ονομαζόταν «του Αγγελούση» και το νερό καταλήγει στον Μαυρόλακα, το ποτάμι που είναι το σύνορο Ολυμπιάδας-Βαρβάρας.


Τον πρώτο καταρράκτη θα τον δείτε από ψηλά (όσοι έχουν υψοφοφία καλύτερα ας το αποφύγουν), ενώ στον δεύτερο θα νιώσετε την ορμή του νερού, ακόμα και το καλοκαίρι.
Η περιπατητική διαδρομή ανακάλυψης είναι σύντομη (5-10 λεπτά) και τόσο τα ξύλινα γεφυράκια, όσο και η σωστή σηματοδότηση συμβάλλουν θετικά στην απόλαυση του μοναδικού τοπίου. Ιδανικός τόπος για οικογένειες με μικρά παιδιά, τα οποία είναι σίγουρα ότι θα ενθουσιαστούν. 


ΠΩΣ ΘΑ ΦΤΑΣΕΤΕ 
  • Οι καταρράκτες της Βαρβάρας κρύβονται στο πυκνό δάσος που ανήκει στη Βαρβάρα, αλλά βρίσκονται πιό κοντά στην Ολυμπιάδα. Ακολουθώντας τον ασφάλτινο δασικό δρόμο Βαρβάρας-Ολυμπιάδας (μια από τις ομορφότερες ασφάλτινες διαδρομές στην Χαλκιδική) θα περάσετε τις χαρακτηριστικές 5 Βρύσες (λέγεται και Κρασονέρι) και θα κατηφορίσετε μέχρι να δείτε την ταμπέλα με τη σχετική σήμανση στ’ αριστερά σας. Ακολουθείτε το βατό χωματόδρομο και στα 2,3 χιλιόμετρα χρειάζεται προσοχή: Το σωστό είναι να στρίψετε όλο αριστερά ακολουθώντας τη «φουρκέτα». Μετά από 900 μέτρα θα έχετε φτάσει στο σημείο στάθμευσης των καταρρακτών. Αν πάτε ελαφρά αριστερά θα βρεθείτε μετά απο 4 χλμ. πάνω σε περιοχή λατομείων, ενώ αν συνεχίσετε την πορεία σας ανατολικά θα φτάσετε στα Καλύβια Βαρβάρας. 
  • Ανηφορίζοντας από την Ολυμπιάδα προς τη Βαρβάρα, λίγο μετά το κιόσκι θέας, στο οποίο αξίζει επίσης να σταθείτε, ένας χωματόδρομος στα δεξιά θα σας οδηγήσει σε ένα από τα πιο ιδιαίτερα σημεία της Χαλκιδικής, τους καταρράκτες της Βαρβάρας, που κρύβονται μέσα στο πυκνό δάσος. Ακολουθώντας τις πινακίδες, θα εντοπίσετε εύκολα τον έναν καταρράκτη, τον οποίο βλέπετε από πάνω, ενώ, περπατώντας προς την αντίθετη κατεύθυνση μέσα στην πλούσια βλάστηση της ρεματιάς, θα φτάσετε σε περίπου 10 λεπτά εμπρός στον υπέροχο μεγάλο καταρράκτη. Πικνίκ και παιχνίδι στα νερά ενδείκνυνται και με το παραπάνω!

Έκθεση Παλαιοντολογίας Κιλκίς


Η Έκθεση Παλαιοντολογίας του Κιλκίς είναι μια μόνιμη έκθεση που παρουσιάζει ευρήματα από το Σπήλαιο Αγίου Γεωργίου το οποίο είναι φημισμένο για τα μοναδικά σπηλαιοθέματα, το μικροκλίμα, και τα απολιθωμένα οστά και δόντια τα οποία χρονολογούνται στην τελευταία Εποχή των Παγετώνων. Τα οστά αυτά ανήκαν σε ζώα, που έχουν σήμερα εξαφανιστεί από την Ευρώπη εξαιτίας των κλιματικών αλλαγών, όπως τη στικτή ύαινα των σπηλαίων, τη γιγαντιαία νυφίτσα, το γιγαντιαίο ελάφι, το πρωτόγονο βόδι, το άγριο άλογο και τον άγριο ημίονο.

Τα απολιθωμένα οστά μας διηγούνται μια εκπληκτική ιστορία για τα τελευταία 30.000 χρόνια στην ευρύτερη περιοχή του Κιλκίς όταν ο λόφος του Αγίου Γεωργίου ήταν ένα επικίνδυνο άντρο υαινών. Τα πρώτα ευρήματα ανακαλύφθηκαν ήδη από τη δεκαετία του '60, όταν ξεκίνησαν οι εργασίες στο σπήλαιο του Κιλκίς, αλλά η έκθεση δημιουργήθηκε μόλις το 2012. Η επιστημονική μελέτη, σε συνεργασία με το Τμήμα Γεωλογίας του Αριστοτελείου Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης, έφερε στο φως σημαντικά αποτελέσματα, όπως μια πολύ μεγάλη συγκέντρωση οστών του άγριου ημίονου, Equus hydruntinus, η οποία είναι η μεγαλύτερη στον κόσμο.



 

Η Έκθεση Παλαιοντολογίας στεγάζεται στο 2ο όροφο του δημοτικού αναψυκτηρίου στο Λόφο του Αγίου Γεωργίου, σε απόσταση 300μ. από το αντίστοιχο σπήλαιο. Πρόκειται για μια δίγλωσση έκθεση με μοντέρνο σχεδιασμό και γραφικά, που αναπαριστά το παρελθόν με ένα ελκυστικό και κατανοητό τρόπο. Ο επισκέπτης έρχεται πρόσωπο με πρόσωπο με ένα μοντέλο της ύαινας σε φυσικό μέγεθος, με ένα σπηλαιολόγο σε δράση, με τα διάσημα κοράλλια του σπηλαίου, καθώς και με εκατοντάδες απολιθώματα. Η Εκθεση διαθέτει επίσης ένα διαδραστικό τραπέζι πάνω στο οποίο έχουν τοποθετηθεί αναπαραστάσεις μεγάλων σαρκοφάγων ζώων όπου ο επισκέπτης έχει τη δυνατότητα να αντλεί πληροφορίες για τα μορφολογικά χαρακτηριστικά τους και να αγγίζει τα μπρούτζινα κρανία τους τα οποία παράγουν ήχους.

Ώρες λειτουργίας:

Σάββατο και Κυριακή: 10:00-14:00
Καθημερινές: με ραντεβού (κα. Ελένη Ιακωβίδου, τηλ. 2341352103, 6972078442) 

Κυριακή 4 Οκτωβρίου 2015

Μουσείο Φυσικής Ιστορίας Νέων Καλινδοίων


Τα Νέα Καλίνδοια είναι ένα πεδινό χωριό της Επαρχίας Λαγκαδά, του Νομού Θεσσαλονίκης, της δημοτικής ενότητας Καλινδοίων, του Δήμου Λαγκαδά . Απέχει μόλις 50χλμ.από τη Θεσσαλονίκη.


Η παλαιοντολογική  έκθεση περιλαμβάνει απολιθωμένα οστά που ήλθαν στο φως έπειτα από συστηματικές ανασκαφές του Α.Π.Θ. στην περιοχή. Τα ευρήματα χρονολογούνται πριν από 1.000.000 – 2.000.000 χρόνια. Εντυπωσιακά είναι τα οστά από το σαγόνι μιας γιγαντιαίας ύαινας, που έζησε πριν από 2.000.000 χρόνια και η κάτω γνάθος ενός επίσης γιγάντιου ελαφιού.



Η παλαιοντολογική έκθεση δημιουργήθηκε το 2001, στο κτίριο της πρώην κοινότητας του Καλαμωτού. Η θεσμοθέτηση του ως Μουσείου Φυσικής Ιστορίας έγινε το 2003, από την Περιφέρεια Κεντρικής Μακεδονίας(Φ.Ε.Κ. 524/5-5-2003). Το υλικό αποτέλεσε τον πυρήνα της δημιουργίας του μουσείου αυτού είναι τα απολιθωμένα οστά ζώων που ήλθαν στο φως από τις συστηματικές παλαιοντολογικές ανασκαφές του Αριστοτελείου Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης στην περιοχή.

Το καλοκαίρι του 2000 πραγματοποιήθηκαν αναγνωριστικές ανασκαφές στην περιοχή, σε διάφορες θέσεις και έφεραν στο φως απολιθωμένα οστά ζώων που έζησαν στην περιοχή πριν από ένα εκατομμύριο χρόνια.




Οι παλαιοντολογικές έρευνες και ανασκαφές συνεχίζονται υπό τη διεύθυνση της παλαιοντολόγου Δρος Ευαγγελίας Τσουκαλά αναπληρώτριας καθηγήτριας Α.Π.Θ.Η μία θέση (KLT) εντοπίζεται περίπου 2χλμ. ΝΑ από τα Νέα Καλίνδοια, στο ρέμα Βασμούρας, δίπλα στα Αρχαία Καλίνδοια, όπου βρέθηκαν μέχρι σήμερα απολιθωμένα οστά ελέφαντα,ρινόκερου, ιπποπόταμου, μεγαλόκερου, κόκκινου ελαφιού, δαμαλίδος, βίσονα, αλόγου, λύκου, μαχαιρόδοντα και γιγαντιαίας ύαινας.




Στη δεύτερη θέση (KAL),1χλμ. από τα Νέα Καλίνδοια, στην περιοχή «Χιλιόδεντρα» εντοπίστηκαν απολιθωμένα οστά από ελέφαντα, ιπποπόταμο, άλογο, μεγαλόκερο, ελάφι, βίσονα και ρινόκερο. Η σύνθεση της παλαιοπανίδας της περιοχής δείχνει ότι το παλαιό περιβάλλον ήταν σαβάνα όπου υπήρχαν πολλές λίμνες και το κλίμα ήταν θερμό και υγρό.




Μουσείο Φυσικής Ιστορίας Νέων Καλινδοίων
Καλαμωτό, Δήμος Λαγκαδά
Επικοινωνία: Δημοτική ενότητα  Καλινδοίων 2393 330200 & Ν.Κυριαζιδης 6997 120478

Το Φαράγγι της Σκάλας

 
Στις Βόρειες πλαγιές της οροσειράς του Χορτιάτη οι οποίες χαρακτηρίζονται από έντονη εναλλαγή της μορφολογίας του ανάγλυφου και από πολυάριθμες ρεματιές και χειμάρρους που αποτελούν τμήμα του πολυσχιδούς υδρογραφικού δικτύου των Νότιων περιοχών της Μυγδονίας λεκάνης, βρίσκεται ένα βαθύ, άγριο και με οργιώδη βλάστηση φαράγγι γνωστό ως: Φαράγγι της Σκάλας. Το φαράγγι αποτελεί μια βαθιά τομή στις βόρειες πλαγιές του όρους με ανάπτυξη Νότου – Βορρά και το μεγαλύτερο τμήμα του βρίσκεται στο Δήμο Καλλινδοίων του Νομού Θεσσαλονίκης.

Κυριότερα συμβάλλοντα ρέματα είναι το ρέμα Πιθαρούδι που στραγγίζει το μικρό οροπέδιο στο οποίο βρίσκεται ο οικισμός Λιβάδι του Δήμου Βασιλικών και το ρέμα που στραγγίζει το μικρό υψίπεδο στα Βόρεια του οικισμού Πετροκέρασων του Δήμου Ζαγκλιβερίου. Πλήθος άλλων μικρών ρεμάτων συμβάλλουν προς το ρέμα που διατρέχει τον πυθμένα του φαραγγιού της Σκάλας το οποίο σβήνει σε υψόμετρο 220 μέτρων μόλις συναντήσει το υψίπεδο της πεδιάδας του Ζαγκλιβερίου. Από το σημείο αυτό και μετά το ρέμα είναι γνωστό με το όνομα Πλατανόρεμα Ζαγκλιβερίου και στρέφοντας προς τα Βορειοανατολικά συνεχίζει την ροή προς το κατώτερο πεδινό τμήμα Νοτιοδυτικά της Βόλβης, συμβάλλει στο ρέμα Δερβένι το οποίο με τη σειρά του εκβάλλει στη λίμνη.

Το μήκος του φαραγγιού είναι περίπου 5 km ξεκινώντας από υψόμετρο 820 μέτρων και σβήνοντας στην υψομετρική των 220 μέτρων του υψιπέδου του Ζαγκλιβερίου με την έξοδό του που μετονομάζεται σε Πλατανόρεμα να απέχει 4,5 km Βορειοδυτικά του οικισμού Ζαγκλιβερίου και 1,5 km Ανατολικά του οικισμού Άγιος Χαράλαμπος του Δήμου Ζαγκλιβερίου. Η πρόσβαση προς το φαράγγι είναι σχετικά εύκολη και γίνεται μέσω αγροτικού δρόμου μήκους 1600 μέτρων περίπου που ξεκινά από την επαρχιακή οδό Γερακαρούς – Ζαγκλιβερίου σε σημείο περί τα 2,8 km πριν τον οικισμό Ζαγκλιβερίου.

Το φαράγγι κόβει την ανάσα του επισκέπτη με το μεγαλείο των απόκρημνων και κατάφυτων πλαγιών του βουνού που το σχηματίζουν. Η βλάστηση στο εσωτερικό του αποτελείται από θεόρατα πλατάνια αλλά και πάρα πολλά άλλα είδη υδροχαρούς βλάστησης. Όσο ανεβαίνει κανείς υψομετρικά προς τις δύο απόκρημνες πλαγιές η βλάστηση αλλάζει ταχύτατα από ψηλόκορμα είδη σε πιο χαμηλά όπως το πουρνάρι η φιλύρα, η σορβιά, κλπ.

Το χειμαρρικό υδατόρεμα που διασχίζει το φαράγγι παρουσιάζει ροή καθ’ όλη τη διάρκεια του έτους η οποία παρόλο που μειώνεται δραστικά την περίοδο Αυγούστου – Σεπτεμβρίου είναι εμφανής μέχρι το σημείο εξόδου του φαραγγιού. Το χειμώνα το επίμηκες της λεκάνης απορροής και οι εντονότατες υψομετρικές διαφορές σε συνδυασμό με τις υψηλές σχετικά βροχοπτώσεις και χιονοπτώσεις στα υψίπεδα του Λιβαδίου & των Πετροκέρασων δημιουργούν υψηλές παροχές με υψηλές ταχύτητες ροής που δίνουν χαρακτηριστικά χειμάρρου στο ρέμα.

Τις δεκαετίες 1960 - 1980 το αρμόδιο Δασαρχείο πραγματοποίησε μια σειρά από έργα διευθέτησης του χειμάρρου τα οποία αφορούσαν κυρίως την κατασκευή διαδοχικών μικρών, με ύψος μικρότερο των 8 μέτρων, φραγμάτων από οπλισμένο σκυρόδεμα και επενδυμένα με πέτρα. Στόχος ήταν η σταθεροποίηση της κοίτης, η ελάττωση της ταχύτητας ροής και η συγκράτηση φερτών υλών ώστε να μειωθούν δραστικά τα ανεπιθύμητα χειμαρικά χαρακτηριστικά του ρέματος.

Η βλάστηση που αναπτύχθηκε γύρω από τα έργα αυτά είναι οργιώδης δίνοντας ένα τοπίο απίστευτης ομορφιάς και αισθητικής αξίας που διαφοροποιείται ανάλογα με την εποχή του χρόνου. Η οδοποιία πρόσβασης προς τις θέσεις κατασκευής των μικροφραγμάτων διατηρείται σε ικανοποιητική κατάσταση δίνοντας μια πολύ καλή ευκαιρία περιπάτου για τον επισκέπτη του φαραγγιού. Η πρόσβαση είναι εύκολη σε απόσταση μέχρι και 2,5 km από την είσοδο του φαραγγιού. Από εκεί και πέρα η διαδρομή είναι εφικτή μόνο για ικανούς αναρριχητές με τον κατάλληλο εξοπλισμό και μπορεί κάποιος να κατευθυνθεί αντίστροφα προς τη ροή του ρέματος είτε προς τα Πετροκέρασα, είτε προς το Λιβάδι.

Το ρέμα φιλοξενεί πλούσια πανίδα από Θηλαστικά, αμφίβια, ερπετά & πτηνά καθώς και ένα σπάνιο είδος ψαριού των γλυκών νερών της μπριάνας (Barbus macedonicous).


ΤΟΠΟΘΕΣΙΑ

Το μεγαλύτερο τμήμα του φαραγγιού της Σκάλας, εκτείνεται στον Δήμο Ζαγκλιβερίου. Η είσοδός του βρίσκεται περί τα 4 χιλιόμετρα Δυτικά του οικισμού Ζαγκλιβέρι και περί τα 2 Km Ανατολικά του οικισμού Άγιος Χαράλαμπος του Δήμου Καλλινδοίων. Από την πόλη της Θεσσαλονίκης απέχει περί τα 50 km. Οι κυριότεροι κλάδοι του ρέματος στο Άνω τμήμα της λεκάνης απορροής του ξεκινούν ο Ανατολικότερος από τον οικισμό Πετροκέρασα του Δήμου Καλλινδοίων και ο Δυτικότερος από τον οικισμό Λιβάδι του Δήμου Βασιλικών.


Κι όμως αυτός ο μικρός παράδεισος που βρίσκεται πίσω απ το Χωρτιάτη απέχει μόλις 40 λεπτά απ τη Θεσσαλονίκη. Παίρνουμε την παλιά εθνική Θεσσαλονίκης-Καβάλας και μόλις φτάσουμε στο χωριό Γερακαρού στρίβουμε δεξιά προς Ζαγκλιβέρι. Ένα χιλιόμετρο πριν το Ζαγκλιβέρι βλέπουμε την πινακίδα "προς φαράγγι Σκάλας". Ακολουθούμε το χωματόδρομο όλο ευθεία, περνάμε τα παρεκκλήσια και φτάνουμε μπροστά σε μια πετρόκτιστη θύρα. Αφήνουμε το αυτοκίνητο και ξεκινάει η περιήγηση !!!

Πέμπτη 1 Οκτωβρίου 2015

Μακεδονικός Τάφος στον Άγιο Αθανάσιο Θεσσαλονίκης


Ο Μακεδονικός Τάφος στον Άγιο Αθανάσιο Θεσσαλονίκης αποτελεί ένα μνημείο ανάλογο της Βεργίνας, με εξαιρετικές τοιχογραφίες και είχε ήδη συληθεί. Ο τύμβος, που στο κέντρο του εμπεριέχει τον τάφο, αποδομήθηκε κατά ένα μέρος στα πλαίσια της ανασκαφής και εντάσσεται σε έναν ευρύτερο αρχαιολογικό χώρο συνολικής έκτασης 27.895 τ.μ. Η ανάδειξη αυτού του συνόλου, αποτέλεσε αντικείμενο προκήρυξης από το ΥΠΠΟΤ με την γνωστή διαδικασία της Μελετο-κατασκευής.

Η κεντρική ιδέα της αρχιτεκτονικής παρέμβασης συνοψίζεται στην εξασφάλιση της δυνατότητας επίσκεψης του κοινού στο εσωτερικό του τύμβου με την ένταξη ενός κελύφους που να αναδεικνύει το μνημείο, να εξασφαλίζει όλες τις σύγχρονες απαιτήσεις για την διατήρησή του. Παράλληλα, η ένταξη αυτή έπρεπε να είναι διακριτική και να μην αλλοιώνει την αρχική εικόνα του Τύμβου.

Η σύνθεση συγκροτείται από διακεκριμένους χώρους που συνδέονται μεταξύ τους οργανικά. Μέσα από μια διακριτική είσοδο και μια θολωτή γραμμική υποφωτισμένη διαδρομή, που δημιουργεί ένα αίσθημα ιερότητας, ο επισκέπτης οδηγείται στον προθάλαμο και την αίθουσα του Μακεδονικού Τάφου. σε έναν απέριττο χώρο που αναδεικνύει το μνημείο.



Η διαδρομή των επισκεπτών πραγματοποιείται πάνω σε υπερυψωμένη ράμπα από προκατασκευασμένες πλάκες οπλισμένου σκυροδέματος καταλήγει στο διευρυμένο επίπεδο του προθαλάμου. Στον προθάλαμο και την κυρίως αίθουσα προτείνεται μια λυόμενη μεταλλική εξέδρα που υποδέχεται ξύλινο δάπεδο σε συνδυασμό με γυάλινες πλάκες ,που επιτρέπουν την εποπτεία του αρχαίου δρόμου. Ορίζεται μια κεκλιμένη επιφάνεια ανασκαφής μέσα στην οποία εντάσσεται και αναδεικνύεται το όρυγμα του αρχαίου δρόμου και της αυλής του μνημείου.

Κομβικό σημείο της μελέτης ήταν η αναζήτηση της γεωμετρίας της εσωτερικής καμπύλης του θόλου στην αίθουσα του Τάφου με κριτήρια την καλύτερη λειτουργία του στατικού φορέα, την αίσθηση ελαφρότητας και την απαιτούμενη αύξση του ελεύθερου ύψους πάνω από το μνημείο.

Η μελέτη αυτή τελικά, ήρθε δεύτερη στην αξιολόγηση της υπηρεσίας. Επιλέχθηκε η μελέτη με πολυόροφο κτίριο και ανελκυστήρα 10 ατόμων στο εσωτερικό του Τύμβου Σημειώνεται επίσης ότι βασική δέσμευση της διακήρυξης ήταν η πραγματοποίηση της όλης επέμβασης χωρίς να γίνει οποιαδήποτε επί πλέον επέμβαση στον ήδη ανασκαμμένο Τύμβο. Μία δέσμευση που οδήγησε την ομάδα μελέτης σε εξαιρετικά δύσκολες στατικές επιλύσεις και αναζητήσεις τρόπων και μεθόδων κατασκευής. Σήμερα, μερικά χρόνια μετά, από όσο κανείς μπορεί να δει στο Google Earth ο τύμβος έχει διασπαρθεί σε αμέτρητα βουναλάκια που τα φορτηγά έχουν αδειάσει σε ολόκληρο τον αρχαιολογικό χώρο…


Η χαρά της ζωής, σ' ένα μακεδονικό συμπόσιο, και ο πόνος του θανάτου, όπως απεικονίζονται στη ζωγραφική ενός μοναδικού μνημείου της Αρχαίας Μακεδονίας. Παρουσίαση από την ανασκαφέα, αρχαιολόγο Μαρία Τσιμπίδου-Αυλωνίτου.

Σκηνοθεσία, λήψη και επεξεργασία εικόνας: Eλένη Στούμπου-Κατσαμούρη

Επιμέλεια παραγωγής: Mαρία Τσιάπαλη, αρχαιολόγος, Προϊσταμένη Εφορείας Αρχαιοτήτων Περιφέρειας Θεσσαλονίκης

Παραγωγή: Eφορεία Αρχαιοτήτων Περιφέρειας Θεσσαλονίκης για τη Διεθνή Ημέρα Μουσείων 2015.

Εθνικό Πάρκο Οροσειράς Ροδόπης


Το Εθνικό Πάρκο Οροσειράς Ροδόπης (ΕΠΟΡ) περιλαμβάνει το κεντρικό και δυτικό τμήμα του ορεινού συγκροτήματος της Ροδόπης, από τις βορειοανατολικές πλαγιές του όρους Φαλακρού και εν συνεχεία βορείως τού ποταμού Νέστου μέχρι τα ελληνοβουλγαρικά σύνορα και την ορεινή περιοχή της Ξάνθης.

Η Προστατευόμενη Περιοχή Οροσειράς Ροδόπης η οποία θεσμοθετήθηκε με το Ν. 3044/2002, χαρακτηρίστηκε ως Εθνικό Πάρκο με την Κοινή Υπουργική Απόφαση 40379/01-10-2009 (ΦΕΚ 445 Δ΄/02-10-2009).

Το ΕΠΟΡ ταυτίζεται με την περιοχή χωρικής αρμοδιότητας του Φορέα Διαχείρισης Οροσειράς Ροδόπης, όπως αυτή καθορίστηκε με το Ν. 3044/2002, με συνολική έκταση 1.731.150 στρεμμάτων.